De Historische Vereniging Norch brengt het verleden van Norg dichterbij


Opgericht 1997

 

“Het fotoalbum uit het ouderlijk huis heeft nu iets geheimzinnigs gekregen, want er staan allerlei mensen in die ik niet ken – en waar moet ik opheldering vragen? Wie is dat droeve meisje met het hoge kapsel en die ingeregen wespentaille? Wat werd er van het zeer geïmponeerde jongetje dat zich anno 1921 op de kermis liet fotograferen in een auto van karton? En waar ligt die dikke man met die dekselse knevel en de kolbak thans begraven? "   

* citaat uit "Mijn moeder had gelijk" van Simon Carmiggelt


Wie geeft foto’s betekenis? Wie zorgt voor opheldering? Bij wie kan ik navraag doen? Vragen over het verleden houden ons regelmatig bezig.

 

De Historische Vereniging Norch, opgericht op 25 november 1997, probeert het verleden weer een gezicht te geven

 

Zij houdt zich bezig met de historie van de gemeente Norg totdat deze bij de gemeentelijke herindeling van 1 januari 1998 samen met de ge-meenten Peize en Roden opging in de nieuwe gemeente Noordenveld.

De vereniging telt momenteel bijna 600 leden

 

Boek over Norg kan worden afgehaald in De Brinkhof.zie nieuwe afhaaltijden.

 

Het doel van onze vereniging:

 

In de statuten is beschreven dat de Vereniging de belangstelling voor en onder-zoek van de geschiedenis van Norg wil stimuleren door middel van:


* toegankelijk maken van bestaande publicaties.
* verzamelen en toegankelijk maken van bronnen zoals akten, brieven, foto's,      kaarten, e.d.
* uitwisselen van niet gepubliceerde gegevens.
* verrichten van (deel)onderzoek.
* bevorderen van publicatie van onderzoek.
* verduidelijken van de stoffelijke sporen van de geschiedenis van Norg in bouw    en landbouw.
* alle andere geoorloofde middelen die aan het doel bevorderlijk zijn.

 

 


Boek afhalen kan in de Brinkhof, nieuwe afhaaltijden!!!

 

NORG DOOR DE EEUWEN HEEN

Afhalen boeken

 

Er is veel belangstelling voor dit unieke boek over de geschiedenis van Norg. Daarom plannen we een aantal extra dagen waarop het boek alsnog kan worden afgehaald.

Op de maandagen 24 juni, 1 juli en 15 juli

van 19.00 uur – 20.30 uur

Op de dinsdagen 25 juni, 2 juli en 9 juli 

van 10.00 uur – 12.00 uur

Afhalen kan in De Brinkhof te Norg

 

Vooraf bestellen is ook nog steeds mogelijk:

  1. door een mailtje te sturen naar historischnorch@gmail.com
  2. via het bestelformulier op onze website www.historischnorch.nl
  3. via ons secretariaat 0592-612942 / 06-22736151

 

Het bestuur van de Historische Vereniging NORCH

 

De prijs van “Norg door de eeuwen heen” bedraagt € 30,00. Leden van de Historische Vereniging Norch betalen € 15,00 (alleen voor het eerste boek).

 

Betalen kan contant maar met de pin mag natuurlijk ook.


Een impressie van de boekpresentatie "NORG door de eeuwen heen" in de Margarethakerk

 


Op deze pagina staan verder de rubrieken: "Hoe het was en hoe het is" en "Even bijpraten"


Hoe het was en hoe het is


We proberen maandelijks een aantal oude foto’s te plaatsen van een straat in Norg met als onderwerp:  “hoe het was en hoe het is”


Deze keer drie foto’s die ons terugbrengen naar de vorige eeuw. Dus geen vergelijking met het heden deze keer. Dit heeft enigszins te maken met de presentatie van het boek “Norg door de eeuwen heen”. Het eerste exemplaar van dit boek is afgelopen zaterdagmiddag officieel overhandigd aan onze burgemeester Klaas Smid.

In dit boek wordt de geschiedenis van Norg beschreven en heel veel facetten van de geschiedenis van Norg nader belicht. Een onderdeel van die geschiedenis is ook de recreatie rond Norg. Wat we ons daarbij nauwelijks meer voor kunnen stellen is dat er aan alles werd gedacht om het “de recreant” zo goed mogelijk naar de zin te maken.

Vervoer was in de jaren vijftig, begin zestig van de vorige eeuw minimaal aanwezig. Als de klant niet naar de winkel kan komen dan komt de winkel wel bij de klant was het motto. Drie foto’s zijn hiervan het levend bewijs.

Op de eerste foto staat Abel Eikema, zoon van bakker Roel Eikema en Frouwkje Homan. Zij hadden een bakkerij aan de zuidkant van de Kerkbrink. Abel bezorgt hier brood op een van de kampeerterreinen in het bos. Abel trouwde met een dochter van een bakker uit Westerbork en heeft later vele jaren een eigen bakkerij in Westerbork gehad.

 

 

 

 

Op de tweede foto zien we Tienus Koops met de bestelauto met melkproducten, eveneens in het bos. Tienus was in dienst bij zijn schoonvader Freerk Coopman en was gehuwd met Tinie Coopman. Hij is helaas op zeer jonge leeftijd overleden.

Voor een beetje nostalgie klik op de rubriek bovenaan de pagina op foto's of op hoe het was en hoe het is

Op de derde foto zien we groenteboer Hendrik Kregel. Bij oud Norgers beter bekend als “Oompie”. Hendrik was een broer van boderijder Anne Kregel. Ook Hendrik bezorgde met paard en wagen zijn groente in het bos bij de recreanten. Hendrik staat hier bij de garage van Kregel aan de Kerkhofsdrift, daar waar nu de showroom van garage Dorenbos is gevestigd.


 even bijpraten:


Onze Historische Vereniging was ook present op de drukbezochte markt in Langelo

 


Norg herdenkt

 

 

Foto Dagblad van het Noorden dinsdag 9 april


Herdenking Koelenweg


Het bewogen leven van Johannes van den Bosch

 Gouverneur-generaal 

Johannes van den Bosch

 

Op donderdag 25 april is het winterseizoen afgesloten met een lezing over Johannes van den Bosch bij Zalen centrum Zwaneveld. Enthousiast en boeiend vertelde Kees Timmerman over het vrijwel onbekende leven van Johannes van den Bosch. Het stempel dat Johannes van den Bosch op Frederiksoord, Wilhelminaoord en Veenhuizen heeft gedrukt is bij de meesten bekend. Die periode liet Timmerman grotendeels buiten beschouwing. Als zoontje van een huisarts in de Betuwe vond zijn vader dat een opleiding tot apotheker wel een goed keuze zou zijn. Dit werd geen succes, Johannes volgde daarna een militaire opleiding bij de Genie die hij in  twee tijd jaar afrondde in plaats van de gebruikelijke vier jaar. Aansluitend werd hij op negentienjarige leeftijd op zijn kosten en op zijn eigen verzoek bij de genie in Oost-Indië geplaatst. Daar maakte hij een indrukwekkende carrière door. Na een hevig meningsverschil met de Gouverneur-Generaal maarschalk Daendels werd hij in 1808 op eigen verzoek eervol ontslagen uit de militaire dienst. Inmiddels was hij getrouwd met Lucretia de Sandol Roy, samen kregen ze 7 kinderen waarvan een aantal op zeer jonge leeftijd kwamen te overlijden.

n 1810 vertrok hij naar Nederland en werd op die reis krijgsgevangen gemaakt door het Brits oorlogsschip en bleef twee jaar krijgsgevangene in Engeland. Na zijn terugkeer in Nederland werd hij belast met het verjagen van de Fransen die zich hadden teruggetrokken in de vesting Naarden.  In de jaren daarna trad hij uit militaire dienst om zich te wijden aan de Maatschappij van Weldadigheid. Dit duurde tot 1827 toen hij werd uitgezonden naar West-Indië waar hij zich onder ander inzette voor de positie van de slaven. De slaven kregen het recht om zich tot het Christendom te wenden, velen sloten zich toen aan bij de Evangelische  Broedergemeenschap  en werden ook wel Hernhutters genoemd. Een jaar later vertrok hij voor een korte periode weer naar Nederland om in oktober 1828 naar Nederlands Oost-Indië te gaan. Daar voerde hij het cultuurstelsel in, waarbij de Javaanse boertjes een stuk woeste grond kregen om in eigen onderhoud te kunnen voorzien. In ruil moesten ze een deel van de opbrengst afstaan aan de Nederlandse Handels Maatschappij waar de Oranjes grootaandeelhouders van waren. In 1844 overleed Johannes van den Bosch in Den Haag.

 

Na afloop werd Kees Timmerman hartelijk bedankt door voorzitter Bert Venema die constateerde dat we bedolven zijn door feiten en daardoor een genuanceerd beeld hebben gekregen van het bewogen leven van Johannes van den Bosch.


Verslag algemene ledenvergadering 2024

 

De Algemene Ledenvergadering werd begonnen met een korte introductie van Rudy Rijks die met het blazen op de boerhoorn de leden verwelkomde.  

Voorzitter Bert Venema kon ongeveer 90 leden van harte welkom heten. De gebruikelijke agendapunten konden vlot worden afgehandeld. Iets langer werd stilgestaan bij het terugtreden van bestuurslid Albert Rijks die zich niet herkiesbaar stelde. Albert werd door onze voorzitter bedankt voor al die 22 jaar dat hij actief was voor de vereniging, waarvan de laatste 12 jaar als bestuurslid. Daarvoor was Albert al vele jaren actief in het archief, waar hij een soort ‘Spin in het web’ was. Hij was langzamerhand het geweten van het archief geworden! Daarnaast heeft Albert nogal wat presentaties verzorgd en veel onderzoek gedaan onder andere naar de veldnamen. Als hoogtepunt hield hij afgelopen jaar een presentatie over de Motocross in Norg. Voor het binnenkort verschijnende boek  ‘Norg door de eeuwen heen’ heeft Albert eveneens een hoofdstuk geschreven, uiteraard over de Motcross Norg. Gelukkig heeft Albert aangegeven wel actief te willen blijven voor het archief.  

 

Na de pauze werd de avond voortgezet met een fotopresentatie met als titel ‘Van Verleden naar Heden’, samengesteld door Hendrikus Hartlief en Rudy Rijks. Uit het archief waren oude foto’s van onder andere de scholen in Norg, foto’s van de buitendorpen, van de Boerenleenbank en van het postkantoor opgezocht. Uit de presentatie werd duidelijk dat er in de loop der jaren nogal wat veranderingen zijn geweest. Zo is de oude school in Norg op de Kerkbrink een keer uitgebreid op het kerkhof vóór de kerk. Toen de school is afgebroken is van het afbraakmateriaal het oude dorpshuis gebouwd. Het postkantoor is sinds de eeuwwisseling 18e / 19e  eeuw op verschillende plaatsen gehuisvest geweest. De Boerenleenbank kende een soortgelijke ontwikkeling, na de fusie met Peize kreeg het bankgebouw een functie als huisartsenpraktijk. Als afsluiting van de avond werd nog een film vertoond over de bouw en de opening van De Brinkhof in 1973/1974.


korte foto-impressie Brinkhof 50 jaar

 


Nijjaorsvisite met Andries Middelbos

 

Op donderdag 11 januari hebben we weer onze traditionele ‘Nijjaorsvisite’ gehouden. Voorzitter Bert Venema wenste alle aanwezigen een gelukkig en bovenal een gezond nieuwjaar toe. Hield even een korte terugblik en constateerde dat 2023 een succesvol jaar voor onze vereniging is geweest. Het afgelopen jaar werd begonnen met de nieuwjaarsvisite met Stellingwerfse verhalen door Johan Veenstra, bij de Ledenvergadering ging Henk Nijkeuter uitgebreid in op oude  Drentse sagen en legenden, in april de indrukwekkende lezing van Niek van der Oord over de ‘Joodse werkkampen’, in september bij de Open Monumenten Dagen was bij Galerie Huis ter Heide een succesvolle expositie ingericht over de Norgervaart, waar sommige bezoekers dit hebben ervaren als een reünie, Albert Hovius vertelde eind september over ‘De Etstoel’ gevolgd eind november door Albert Metselaar die vertelde over de hoorns en deze luidruchtig demonstreerde en het jaar werd afgesloten met de Lichtjesavond op de Begraafplaats van Norg. Bert bedankte alle vrijwilligers voor hun inzet en rekent het komende jaar weer op hun bijdrage aan onze vereniging.

 

Daarna ging Andries Middelbos verder met zijn programma ‘De Tied van striepkoornbroek, wollen börstrok en levertraon’. Een gevarieerd programma in het Drents met verhalen en liedjes uit zijn kindertijd. Hij begon met een gevoelige liedje ‘Hol mie maor vast’, hilarische ontboezemingen over de wekelijkse ‘Tobbedag’,  Levertraonverdriet en de Verzuilde Stoet waarbij de plaatselijke neringdoenden van de verschillende gezindten hun diensten mochten aanbieden. Ook had Middelbos een quiz over de kennis van de Drentse taol in het programma opgenomen waarbij de aanwezigen in groepjes van vier de juiste antwoorden moesten aanstrepen. Eén groep had van de 11 vragen er tien goed en werden winnaar van deze quiz. Vanaf het begin was er steeds een wisselwerking met het publiek, die enthousiast reageerden. Middelbos sloot zijn programma af met een liedje uit de Duitse grensstreek. Na afloop constateerde voorzitter Bert Venema dat het een zeer geslaagde avond is geweest en bedankte Andries Middelbos hiervoor hartelijk met het aanbieden van een flesje “Nörger spraokwaoter”.

 


Veel belangstelling voor de sfeervolle lichtjesavond 

 

Na een jaar sparen van lege groentenpotten, een maand van afspraken maken, een week van voorbereiden en een dag van lichtjes bij alle graven leggen was het na het ontsteken van 17:00 tot 19:00 een sprookjesachtige begraafplaats.

Vuurpotten en een gastvrije vrijwilligster van de Historische Kring Norch verwelkomden de bezoekers. Onder de indruk liep menigeen ondanks de regenbui door de verlichte paden. Bij het huisje kon men een lichtje ophalen en naar een dierbare brengen om zo ook de duisternis van het gemis enigszins te verlichten. Alvorens huiswaarts te gaan werd bij de vriendelijke begeleiding een hartje beschreven met eenzelfbedachte wens. Die werd dan in de kerstboom midden op het terrein opgehangen. 

 

tekst: R. Zitvast

 


"De koe bij de hoorns vatten"

 

Lezing Albert Metselaar uit Hoogeveen 

 

Albert Metselaar vatte 30 november de koe bij de hoorns en nam ons mee in de geschiedenis van de verschillende hoorns. Een boeiend stuk historie via de oudheid, via de middeleeuwen naar recente tijden omtrent symboliek en gebruik en van de hoorn. Naast de boerhoorn ging hij in op de historie van de schepershoorns, de bakkershoorns en van de Bijbelse sjofar of bazuin. De verschillende hoorns die hij had meegebracht waren niet alleen boeiend om te zien maar het geluid was eveneens indrukwekkend. Een interessante avond waarbij de trommelvliezen regelmatig op de proef werden gesteld.


Onze voorzitter Bert Venema zei in een interview in "De Krant" het volgende:

We krijgen regelmatig foto’s van mensen; we hebben nu zo rond de 10.000 foto’s in ons archief. We proberen bij de foto’s een beschrijving te maken, dat vergt een hoop onderzoekswerk. De foto’s zijn al gedigitaliseerd. We hopen nu dat de Leekster Courant, die vanaf 1907 uitgegeven werd, ook gedigitaliseerd wordt. Daar is dan enorm veel informatie in te vinden. Maar we krijgen soms ook cadeautjes in de schoot geworpen; in de jaren 50 was er een mooi kinderkoor in Norg. Een tijdje geleden kregen we een mail van iemand, wiens moeder in dat koor had gezeten. Zij had nog drie fotoalbums liggen. Of wij daar belang bij hadden? Nou en of!

 

Laatste update; 21- 06 - 2024


onze sponsoren