overzicht en verslagen van de afgelopen activiteiten en bijeenkomsten


overzicht van activiteiten en bijeenkomsten
2022
25 maart Jaarvergadering
3 april Wandelexcursie voormalig vliegveld Peest
7 april Herdenking Franse parachutisten
21 april Lezing over Kamp Neuengamme
10 en 11 september Open Monumenten Dagen: Den en Duin Norg
29 september Volg Caltex pijlen naar circuit

 wat is geweest:

 

Dat de motocross in Norg een geschiedenis kent van meer dan 70 jaren is bij velen onbekend. Met name een onderzoek naar de beginjaren levert verrassende dingen op. Wist u bijvoorbeeld wie met de organisatie van de cross in Norg is begonnen? En wie de eerste Norger motorcrosser was? Albert Rijks gaf tijdens zijn presentatie antwoord op deze vragen.

 

wat is geweest:

 

Tijdens de Open Monumentendag kunnen bezoekers op de Camping de Norgerberg de bijzondere, door een architect ontworpen vakantiewoningen uit de jaren dertig van de vorige eeuw bekijken. De interieurs van de huisjes zijn ingenieus: uitzetbare tafels, petroleumgasstellen, een kolenkachel en zelfs een eigen buitentoilet. Bezoek is op zaterdag en zondag welkom van 11:00 tot 16:00 uur


wat is geweest:                                           21 april lezing over Kamp Neuengamme

 

Twee jaar later dan gepland, als gevolg van de Corona maatregelen hebben we op donderdag 21 april 2022 de lezing over concentratiekamp Neuengamme alsnog kunnen houden. Onder de titel ‘Van Drenthe naar Neuengamme’ vertelde Gerrit Assies over dit kamp in de omgeving van Hamburg. Eerst ging hij in op zijn eigen familie, de familie Assies tijdens de Tweede Wereldoorlog. Verschillende familieleden zijn slachtoffer geworden van hun hulp aan onderduikers, hun rol in het verzet of gewoon het feit dat ze op het verkeerde moment op de verkeerde plaats waren. Eind april/begin mei 1943 braken er overal in Nederland stakingen uit. Bij Friesche Palen werden boomstammen dwars over de weg gelegd. Deze sabotage actie had tot gevolg  dat er 16 onschuldige jongens en mannen, waaronder Berend Assies, werden opgepakt. Ze werden afgevoerd naar Trimunt, waar ze op 3 mei 1943 wreed werden vermoord, de jongste was 13 jaar oud.

 

In Veenhuizen woonde de familie Jans Assies op de Bieuwhof aan de Zesde Wijk, door de enigszins geïsoleerde ligging werd de Bieuwhof een spil in de wapendroppings voor het verzet. Door verraad en een geraffineerde opsporingsmethode werden in december 1944 in Veenhuizen en omgeving een groot aantal mensen, die betrokken waren bij het verzet, opgepakt en opgesloten in de gevangenis van Assen. Via het beruchte Scholtenshuis in Groningen werden deze gevangen getransporteerd naar Neuengamme. Op 10 maart 1945 is een deel van deze groep gevangenen daar vermoord. In het kamp en de buitenkampen zijn meer dan 100.000 mensen gevangen gezet, meer dan de helft hebben het door de moordpartijen en de  slechte werk- en leefomstandigheden niet overleefd. Het voormalige kamp Neuengamme is nu een herinneringscentrum. Gerrit Assies gaf met een korte film een impressie van het kamp tijdens de oorlog en hoe het herinneringscentrum nu is vorm gegeven. In de Gedenkstätte Neuengamme staan op grote banieren de namen van alle gevangenen aangegeven. Na de oorlog zijn herdenkingsmonumenten geplaatst in onder meer op De Haar bij Trimunt, Marum, Veenhuizen en Norg. Het gedenkteken bij De Haar is omringd door zestien eikenbomen, als symbool voor de zestien onschuldige mensen die daar zijn ge-executeerd.

 

Door nabestaanden van de gevangenen van Neuengamme is de Stichting Vriendenkring  Neuengamme  opgericht. Jaarlijks is er een contactdag en worden er reizen  georganiseerd naar het voormalige concentratiekamp, daarnaast wordt er twee keer per jaar een bulletin uitgegeven. In zijn nawoord bedankte onze voorzitter, Bert Venema, namens de ongeveer tachtig aanwezigen, Gerrit Assies voor de boeiende en interessante presentatie. Een speciaal woord van dank was er voor de Werkgroep 40-45 van de Historische Vereniging Norch die deze avond heeft georganiseerd.

                        Het beruchte kamp nabij Hamburg                            (foto Stichting Vriendenkring Neuengamme)

 


 wat is geweest:                                                   herdenking Franse Parachutisten

Samen met de Stichting Herdenking Franse Parachutisten 1945 werd op donderdag 7 april jl. een herdenking gehouden bij de oorlogsmonumenten aan de Koelenweg en bij de Nederlands Hervormde kerk te Norg.

Kolonel Harold de Jong sprak kort over de gebeurtenissen die aan de Koelenweg hebben plaatsvonden. Ook werd de last post en de reveille geblazen en een minuut stilte gehouden.

Er werden onder andere bloemen gelegd door een afgevaardigden van de Stichting Franse Parachutisten 1945 en door de werkgroep 40-45 van de Historische Vereniging Norch. Bij de herdenking was ook een groep Franse nabestaanden aanwezig.

Germ Geersing legt bloemen bij het monument aan de Koelenweg

Bert Venema heeft bloemen gelegd bij het momument bij de NH Kerk


wat is geweest:                                                    Een groot succes!!!

De excursies op 3 april, vanuit het dorpshuis "De Mug"aan de Schaapdijk in Peest, zijn een geweldig succes geworden! De Historische Vereniging mocht  in totaal 150 bezoekers verwelkomen. Zowel 's morgens als 's middag kwamen er ongeveer 75 belangstellenden luisteren naar de boeiende verhalen. De grote groep mensen werd tijdens beide excursies verdeeld over drie groepen. De geroutineerde gidsen Geertje Brink, Germ Geersing en Halbe Hageman hebben de bezoekers een prachtige rondleiding gegeven. De mensen die van heinde en ver kwamen hebben genoten van de interessante verhalen. Daarnaast zijn er ook goede zaken gedaan met de verkoop van het boek "Schijn bedriegt..."  Al met al een prachtig initiatief van onze vereniging.


wat is geweest:

 

Verslag Algemene Leden Vergadering

Op donderdag 24 maart 2022 hield de Historische Vereniging Norch haar jaarvergadering. Voorzitter Bert Venema kon 49 leden welkom heten en vond het fijn dat het nu weer zonder Corona beperkingen kon. Voordat met de agenda werd begonnen werd de spreker van het tweede deel van de avond, de heer Johan Bisschop uit Hoogeveen van harte gefeliciteerd met het winnen van de “DHV-Publieksprijs” voor zijn boek ‘Blik! op bijna honderd jaar blikfabriek Hoogeveen’.

De agenda werd vlot afgehandeld, naast de gebruikelijke agendapunten werd met het voorstel om de statuten te wijzigen ingestemd. De Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen was aanleiding om de huidige statuten nog eens kritisch te bekijken en af te stemmen op de hedendaagse praktijk en de elektronische communicatie middelen. De bestuursleden Ina Mulder en Berd Bazuin waren aftredend en stelden zich herkiesbaar, tevens werd voorgesteld om Siep van der Meer te benoemen als bestuurslid. De vergadering stemde in met deze herverkiezing en uitbreiding van het bestuur met een hartelijk applaus.

Na de pauze vertelde Johan Bisschop over de historie van de in 1925 opgerichte blikfabriek Drenthina te Hoogeveen. Begonnen werd in een oude wankele schuur waar condens blikjes werden gemaakt voor de melkfabriek in Hoogeveen. Geleidelijk aan werd er allerlei soorten blikken gemaakt. Op het hoogtepunt waren er meer dan 750 medewerkers. Dat het een echt ‘familiebedrijf’ was bleek uit het feit dat veel medewerkers familie van elkaar waren. Het sociale aspect stond bij de blikfabriek in een hoog vaandel, medewerkers werden in de gelegenheid gesteld om zicht te scholen en te ontwikkelen. Zo kregen jongeren naast een opleiding een week vakantie aangeboden naar een plek waar ze zelf graag naartoe wilden. Een belangrijke factor binnen de fabriek was de personeelsvereniging, die tal van activiteiten organiseerde, zoals een eigen voetbalclub, harmonie orkest, wandelvereniging, postduivenvereniging en een jaarlijkse modeshow. In de loop der jaren heeft de fabriek verschillende fusies en overnames gekend, maar maakt nog steeds hoogwaardige blikverpakkingen voor de voedingsindustrie. Al met al was het een zeer interessante presentatie.


wat is geweest:

 

Een bomvolle zaal bij lezing over “De laatste vlucht van de Lancaster JB 181” die op 8/9 oktober 1943 neerstortte bij Westervelde.

 

Donderdag 17 oktober organiseerde de Historische Vereniging Norch een thema avond over de laatste vlucht van de Britse “Lancaster JB 181” die in de nacht van 8 op 9 oktober 1943 neerstortte bij de Oldehofweg bij Westervelde.

Voorzitter Bert Venema kon bijna 100 belangstellenden welkom heetten op deze eerste avond, in het teken van “2020 – 75 jaar bevrijding”, die werd gehouden in zalencentrum Zwaneveld in Norg. Later in dit seizoen wordt hier op aantal manieren meer aandacht aan besteed. Op 5 mei 2020 wordt dit jubileumjaar afgesloten met een bevrijdingsconcert in de Brinkhof. De aanwezigen kunnen terugzien op een interessante avond, die door de “Werkgroep 40 – 45 gemeente Norg” is gepresenteerd. De werkgroep bestaande uit Geertje Brink, Halbe Hageman en Germ Geersing had de presentatie verdeeld in drie delen.


Halbe Hageman beet het spits af en vertelde over de zevenkoppige bemanning van de Lancaster, hun taak en positie in deze bommenwerper. Alle bemanningsleden zijn bij de crash omgekomen, van hen liggen er vier begraven op de begraafplaats in Norg de andere drie zijn formeel vermist. Naast een technische uitleg over de bommenwerper, de lading en de missie werd stilgestaan bij de wijze waarop door Duitse Luftwaffe de bommenwerpers, die vanuit Engeland waren opgestegen, op spoorde en trachtte neer te schieten. Van de Duitse piloot van de Messerschmitt die verantwoordelijk is voor het neerstorten van de Lancaster is nog veel historisch materiaal, onder andere een boek, bewaard gebleven. 


De werkgroep onderhoudt sinds medio jaren ’90 contact met nabestaanden en bezochten meermalen Engeland. Bij de herdenkingen wordt bij de graven in Norg een houten kruisje geplaatst met daarop een “Poppy” bevestigd, ook wordt bij de herdenkingen een Poppy op de revers gedragen. De Poppys (klaproosje die na de Eerste Wereldoorlog massaal opkwamen bij de slagvelden in België en Noord-Frankrijk) zijn een teken van solidariteit met hen die tijdens de oorlog gewond zijn geraakt en met de nabestaanden van hen die vielen. In de United Kingdom is deze Poppy geadopteerd door The Royal British Legion als eerbewijs aan de gevallenen, in aanvankelijk de 1e Wereldoorlog, later aan alle anderen in gewapende conflicten.


Na de eerste pauze ging Geertje Brink nader in op de bemanningsleden, die in leeftijd varieerden van 17 tot 22 jaar. Geertje schetste een beeld van de personen achter de namen. Met name door de contacten met een aantal nabestaanden is er tamelijk veel bekend geworden over een deel van deze bemanning. Eén van hen was tijdens de crash slechts 10 weken getrouwd en heeft nooit geweten dat zijn vrouw op dat moment zwanger was van hun eerste kind.

Geprobeerd wordt om bij de herdenking op 4 mei 2020 de nabestaanden, waar nog contact mee is, aanwezig te laten zijn bij deze herdenking. Dit wordt mede afhankelijk van een bijdrage van de gemeente. Voor de activiteiten in dit jubileumjaar heeft de Historische Vereniging Norch een bijdrage gevraagd aan de gemeente Noordenveld, die hiervoor een fonds beschikbaar heeft.


De avond werd vervolgd door Germ Geersing die een presentatie hield met als titel “Raadsels in de bodem”. Een deel van het vliegtuig zit nog steeds in de grond nabij Westervelde evenals, zeer waarschijnlijk, de vermiste bemanning. Vóór de crash heeft de bemanning, de lading bommen van 6 duizendponders en een zogenaamde cookie, een vierduizendponder, gedropt in het dal van de Slokkert. Bij de herinrichting van het beekdal van de Slokkert, zijn op aanwijs van (wijlen) Roelof Martens en luchtoorlogkenner Henk van Eekeren, drie nog niet ontplofte bommen gelokaliseerd, in 2012 geruimd, en bij Assen tot ontploffing gebracht. Eén van deze bommen lag op een diepte van 3,5 meter.

Germ sloot af met de vraag of de lichamen van de nog vermiste bemanningsleden ooit geborgen zullen worden. Op initiatief van Minister Ollongren is een nationaal programma, om nog niet geborgen vliegtuigwrakken met daarin mogelijke stoffelijke resten te bergen. Het wrak in Westervelde maakt deel uit van dit programma. Echter hierover wordt erg verschillend gedacht, sommigen vinden dat de plek beschermd en aangewezen moet worden als een veldgraf, terwijl anderen voorstander zijn om de eventuele stoffelijke resten te herbegraven bij die van hun kameraden, op de Norger begraafplaats. Een niet onbelangrijk aspect hierbij is dat de gemeente Noordenveld een (forse) financiële bijdrage moet leveren. Welke optie te zijner tijd ook wordt gekozen, grafrust valt en staat met respect. Of de resten ooit geborgen worden, zal de tijd leren ….


De voorzitter sloot de avond af met de conclusie dat het een boeiende en interessante avond is